Wat is een zonnebiotoop?

Een zonnebiotoop is een fotovoltaïsche installatie op de grond die is ontworpen om hernieuwbare elektriciteit op te wekken en tegelijkertijd zo wordt beheerd dat de biodiversiteit wordt bevorderd.

Het gaat om een locatie waar zonnepanelen zijn geïnstalleerd, maar waarvan de inrichting en het onderhoud zo zijn ontworpen dat er veel ruimte is voor de natuur. De grond is niet volledig bebouwd: er worden weiden, wilde bloemen, heggen of andere habitats in stand gehouden of aangelegd die gunstig zijn voor insecten, vogels en kleine fauna.

Het doel is tweeledig: groene energie opwekken en tegelijkertijd een functionele ecologische ruimte creëren. Deze locaties kunnen zo toevluchtsoorden voor de biodiversiteit worden, op voorwaarde dat er een aangepast beheer wordt toegepast

Een partnerschap voor een lokale energietransitie

De financiering en installatie van de zonnepanelen worden verzorgd door onze partner Courant d’Air, een burgercoöperatie die zich inzet voor de energietransitie. Het natuurpark Hautes Fagnes-Eifel zorgt, in samenwerking met de deelnemende gemeenten, voor het ecologisch beheer van de terreinen. Dit omvat een respectvol onderhoud van de ruimtes, de aanleg van natuurvriendelijke voorzieningen en de monitoring van de biodiversiteit.

Een project dat samen met de lokale actoren tot stand is gekomen

Dit project is het resultaat van een nauwe dialoog tussen de inwoners, de verenigingen, de gemeenten en de bevoegde autoriteiten. Samen ontwerpen ze projecten die harmonieus in het landschap passen en beantwoorden aan de lokale behoeften. Deze participatieve aanpak garandeert een grotere acceptatie en een nauwkeurige afstemming op de realiteit ter plaatse.

Vier grote uitvoeringsfasen

Elk fotovoltaïsch project is opgebouwd uit drie complementaire fasen: voorbereiding, uitwerking en bewustmaking. De voorbereiding maakt het mogelijk de meest geschikte locaties te identificeren, de uitwerking bestaat uit het bestuderen en ontwerpen van de voorzieningen, en de bewustmaking is erop gericht de burgers gedurende het hele proces te informeren en te betrekken.

• De meest geschikte locaties identificeren

De eerste fase van het project bestond uit het analyseren van het gebied om de meest geschikte zones voor deze installaties te identificeren. Met de steun van Courant d’Air hebben de teams van het Natuurpark een gedetailleerde kaart gemaakt met behulp van de QGIS-tool. Hierdoor konden potentiële locaties worden geïdentificeerd die geschikt zijn voor milieuvriendelijke fotovoltaïsche installaties. Op basis hiervan hebben de gemeenten Amblève, Bullange, Bütgenbach, Saint-Vith en Burg-Reuland verschillende terreinen voorgesteld. Uit alle oorspronkelijke voorstellen zijn zes locaties geselecteerd voor een grondige studie.

• Ecologische inrichtingen bestuderen en ontwerpen

Vervolgens werd een analyse- en ontwerpfase uitgevoerd op de geselecteerde locaties. Aan de hand van ecologische inventarisaties kon de aanwezige fauna en flora nauwkeurig in kaart worden gebracht, zodat de inrichtingen konden worden aangepast aan de lokale omstandigheden. Op basis van deze gegevens werden beheerplannen opgesteld, waarin praktijken werden opgenomen die de biodiversiteit bevorderen, zoals laat maaien of het creëren van toevluchtsoorden. Tegelijkertijd werden technische studies uitgevoerd in samenwerking met de projectpartners, de gemeenten en de installateurs om coherente en duurzame oplossingen voor de aanleg te definiëren.

• Functionele zonnebiotopen bouwen

De uitvoeringsfase omvat de bouw van fotovoltaïsche installaties op de geselecteerde locaties. Deze aanpassingen transformeren de betreffende ruimtes in zonnebiotopen, waar de elektriciteitsproductie gepaard gaat met een ecologisch beheer van het terrein. Het doel is een evenwicht te garanderen tussen energieprestaties en de valorisatie van natuurlijke habitats.

• Lokale actoren sensibiliseren en begeleiden

Het project zal ook een belangrijk bewustmakingsaspect omvatten. Er zal een technische gids met goede praktijken worden opgesteld voor de gemeenten om een onderhoud te vergemakkelijken dat respectvol is voor de installaties en de biodiversiteit. Daarnaast zullen er voorlichtingsacties voor de burgers worden georganiseerd, met name door het plaatsen van informatieborden op de locaties. Deze hulpmiddelen zullen het project begrijpelijk maken en de draagvlak voor deze innovatieve aanpak versterken.